|
5 DERSTE PHP ÖĞRENİN... PHP Öğrenmek Artık Çok
Kolay -3
PWS
4.0
Windows'un 95/98/SE/Me türlerine kişisel Web
sunucu programı olarak Personal Web Server (PWS
4.0) kurulmalıdır. PHP Zip dosyasından çıkacak
DLL'leri Windows dizininde System klasörüne
kopyaladıktan sonra, Zip dosyasından çıkmış olan
PHP.ini-dist isimli düzyazı dosyasını Notepad
ile açın ve "extension_dir=" satırını bularak,
karşısındaki "./" yazısını silip yerine PHP
dosyalarını kopyaladığınız dizinin adını
(örneğin C:\PHP) yazın. PHP dizinin adını doğru
yazdığınızı kontrol edin! Sonra ";browscap ="
satırını bulun ve önündeki noktalı virgülü
kaldırarak karşısındaki "extra/browscap.ini"
kelimelerini c:\Windows\browscap.ini olarak
değiştirin. Bu dosyayı, PHP.ini adıyla Windows
dizinine kaydedin. Daha önceki sayfalarda
göreceğiniz şekilde Browscap.ini dosyasının
dosyasını Windows dizinine kopyalamış olmanız
gerekir. (Windows dizininin Windows adını
taşıdığını varsayıyorum. Sizin Windows dizininiz
başka ise, gerekli düzeltmeyi yapabilirsiniz.)
Şimdi, açtığınız PHP Zip dosyasının içinden
çıkan PWS-PHP4.reg adlı dosyayı bir düzyazı
programıyla, örneğin Notepad ile açın. ".PHP"="[PUT
PATH HERE]\\PHP4isapi.dll" yazılı satırı PHP
dosyalarını koyduğunuz dizine göre, örneğin
şöyle değiştirin:
".PHP" = "C:\\PHP\\PHP4isapi.dll"
Burada çok dikkat etmeniz gereken nokta,
ters-bölü işaretlerinin başka yerlerde normal
olarak yazdığımız gibi bir adet değil, iki adet
olmasıdır. Dosyayı kaydettikten sonra, iki kere
tıklayın ve Windows'un Registry'de değişiklik
yapmayı isteyip, istemediğinize ilişkin sorusuna
Evet yanıtını verin. Tamaam! Sizin de PHP bilen
bir PWS'iniz oldu. Ama bunu bir sınayalım. Ve
bunu bir Merhaba Dünya programı ile yapalım ki,
gelenek bozulmasın!
Düzyazı programınızla şu metni merhaba.PHP
adıyla PWS'in Web için kök dizin saydığı
(muhtemelen C:\Inetpub\wwwroot) klasöre
kaydedin:
<html>
<?PHP
echo ("Merhaba Dünya!");
?>
</html>
Sonra Personal Web Manager kutusunda, Ana
başlıklı bölümde, Yayımlama kısmındaki "http://"
diye başlayan ve kişisel Web sunucunuzun adı ile
devam eden köprüyü tıklayın. Varsayılan
Browser'ınız, kişisel Web sunucunuzun ana
sayfasını açacaktır. Browser'ın URL adres
bölümüne, merhaba.PHP yazın ve klavyede Enter
tuşuna basın. Eğer gerçekten PWS'iniz, PHP
öğrenmişse, size ve dünyaya merhaba diyecektir.
Windows'da Apache!
NT sisteminizde ISS değil de Apache for Win 32
Web Server programını çalıştırıyorsanız,
sürümüne göre httpd.conf veya srm.conf dosyasına
şu ekleri yapmanız gerekir:
ScriptAlias /PHP3/"c:/path-to-PHP-dir/"
AddType application/x-httpd-PHP3 .PHP3
Action application/x-httpd-PHP3"/PHP3/PHP.exe"
Windows'da MySQL
PHP, Windows ortamında, Windows'un ODBC
sürücülerini kullanarak, sürücüsü bulunan bütün
veritabanlarına ulaşabilir. Ancak Windows
ortamında geliştirseniz bile, Web sitenizi, Unix
tabanlı ve ODBC-uyumlu olmayan bir sunucuya
gönderebilirsiniz. Bu durumda sayfalarınızda
kullanacağınız verileri muhtemelen MySQL
aracılığıyla veritabanından çekeceksiniz
demektir. Bu yüzden Windows sisteminize MySQL
kurmak ve veritabanlarını bu araçla
geliştirmeniz yerinde olur. Unix/Linux ortamında
ücretsiz olmakla birlikte MySQL, Windows için
bedeli paylaşımlı (shareware) olarak
edinilebilir. Benioku dosyasında belirtildiğine
göre, programı eğitim amacıyla ve 30 günü
aşmamak kaydıyla kullanıyorsanız, ücret ödenmesi
gerekmiyor. Diğer durumlarda TCX firmasının
Internet'te http://www.tcx.se adresindeki
sitesindeki formları doldurarak lisans alınması
gerekiyor. Bu programı, MySQL'in http://www.mysql.com/downloads/
adresinden edinebilirsiniz. Bu adresteki mysql-shareware-3.22.34-win.zip
dosyasını alarak, bir geçici dizinde açın.
(Sisteminiz gerçek Internet sunucusu olarak
ticarî amaçlı hizmet sağlayacaksa şu dosyayı
almanız gerekir: http://www.mysql.com/Downloads/MySQL-3.23/mysql-3.23.21-win-src.zip)
Shareware sürümünü içeren dosyayı açtığınızda
ortaya çıkacak setup.exe programı MySQL'i
kuracaktır.
MySQL Server'ın Windows'da da tıpkı Linux'ta
olduğu gibi çalıştırılması ve durdurulması
gerekir. MySQL'in paylaşım sürümünü kullanmak
için Windows sistemlerinde mysqld-shareware.exe
programını çalıştırmanız gerekir. DOS komut
istemcisini açın ve "C:/mysql/bin" dizinine
giderek, sırasıyla şu komutları verin:
mysqld-shareware
mysqlshow
mysqlshow -u root mysql
mysqladmin version status proc
Şimdi MySQL server çalışıyor ve biraz sonra PHP
yoluyla kişisel Web Server'ınıza hizmet vermeye
hazır demektir. Bu komutları icra ettiğiniz
sırada bir hata mesajı ile karaşılaşırsanız,
MySQL'in kuruluşunda hata yapmış olabilirsiniz.
DOS ekrarında test ve MySQLl veri tabanlarının
varlığını ve hizmete girdiğini gösteren mesajlar
görürseniz, MySQL güzelce çalışıyor demektir.
Bunu bir de Browser ile ve PHP yoluyla
sınayalım:
Yukarıda IIS'e PHP desteği kazandırma
çalışmaları sırasında oluşturmadı iseniz, düz
yazı programınızda şu tek satırı yazın; php.php
adıyla, kişisel Web'inizin kök dizinine
kaydedin:
<? PHPinfo(); ?>
Browser'ınızı açın; URL hanesine örneğin http://localhost/PHP.PHP3
yazın. Açılacak sayfada iki şeye dikkat edin:
MySQL ve ODBC bölümleri var mı? MySQL bölümü
varsa; kendinizi yeniden kutlayın! ODBC bölümü
yoksa, muhtemelen sisteminizde Microsoft'un Open
Database Connectivity (Açık Veribanı Bağlantısı)
sürücüleri kurulu değil demektir. (Windows'da
Denetim Masası'nda ODBC simgesini görmüyorsanız,
MS'un sitesinden gerekli kur programını
indirmeniz gerekebilir. Linux'ta ise MyODBC
programı ile bu imkanı kazanabilirsiniz.)
Bir kere daha tekrar etmek gerekirse, PHP ile
veritabanına dayanan sayfalar yapmak için
mutlaka ve sadece MySQL sürücülerini kullanmak
gerekmez. Bunun yerine MS'un ODBC sürücülerini
kullanabilirsiniz. Ancak Web sitenize
evsahipliği yapan firmanın size ODBC desteği
verip vermediğini öğrenmeniz gerekir. Aslında
aynı şekilde, evsahibi firmanın MySQL desteği
verip vermediğini de öğrenmek zorundasınız. (PHP
ile MS-ODBC sürücülerini kullanabilmek için
Andrew Stopford'un ASPToday sitesindeki http://www.asptoday.com/articles/20000202.htm
yazısında geniş bilgi bulabilirsiniz.)
Geçmiş olsun. Bana sorarsanız, PHP ile dolu yeni
bir hayata başlamak için en önemli adımı
attınız. Bundan sonrası, sadece PHP dilini
öğrenmekten ibaret. Dilin üretecilerinden Zeev
Suraski, bu yılın başında İsrail'de yapılan ilk
uluslararası PHP Konferansı'nda "PHP öğrenmek
zor mu?" diye soran bir bilgisayar meraklısına
şu cevabı veriyordu: "Bir haftadan fazla zaman
ayırmanız gerekiyorsa, sizin için zor demektir!"
PHP'nin Yapı Taşları
PHP, bir programlama dili olarak, değişkenler,
değişkenlerin değerleriyle bir işlem yapmayı
sağlayan işlemciler, işlemcilerle oluşturulan
deyimler ve nihayet bunların tümünü toplu olarak
kullanmamızı sağlayan işlevlere (fonksiyonlara)
sahiptir. PHP, nesne-yönelimli (object-oriented)
bir dil olduğu için, nesne oluşturma imkanına ve
bunların kullanılmasını sağlayan metodlara da
sahiptir. Bütün bu imkanları kullanarak, PHP ile
bir veritabanından veri alarak, bunları HTML
etiketlerinin değerleri olarak kullanabiliriz;
Web sitemizi ziyaret eden kişilerden bilgi
alabiliriz, bu bilgilerle işlemler yapabiliriz.
PHP'nin çeşitli komutlarını, deyimlerini ve
fonksiyonlarını kullanarak, programımızın
çalıştığı Web sunucusunun bulunduğu bilgisayara
da çeşitli dosya işlemleri yaptırabiliriz.
PHP programını durdurmak
Şimdi belki PHP'yi durdurmayı hiç
düşünmüyorsunuz; ama ilerde bir fonksiyonun
vereceği sonucun bütün programın durdurulmasını
gerektiği zamanlar olabilir. PHP'nin resmî el
kitabına bile ilk baskısında konulması unutulmuş
olan programı durdurma komutu, exit kelimesidir;
hiç bir parametre almadan çalışır.
Bu tür karmaşık uygulamalara geçebilmek için
önce, PHP dilinin unsurlarını biraz yakından
inceleyelim.
|
