|
XP'de Bilgisayara Format Atmak
XP de Tertemiz Format atmak çok kolay..Öyle 98
cd sine falan ihtiyaç yok..Nasıl mı ? ..
İşte bir arkadaş döktürmüş..Bu konuda acemi
olanlar için şahane bir kaynak olabilir..
Merhaba arkadaşlar,
Bu yazımızda Windows XP CD' si ile hard disk
bölümleme, dosya sistemi seçimi (FAT32 / NTFS),
format atma ve Windows kurulumundan
bahsedeceğiz. Bunları yapabilmemiz için
öncelikle bootable yani sistemi CD-ROM' dan
başlatabilecek özelliğe sahip Windows XP
Professional CD' sine ihtiyacımız olacak.
Önce hard diske kopyalanıp daha sonra buradan
CD' ye yazılanlarda eğer özel olarak bootable
özellik verilmediyse bu CD ile sistemi
başlatamazsınız. Peki, niye başlatılamıyor,
bootable ve BIOS ne demek önce onu inceleyelim.
Bilgisayarımızın güç düğmesine ilk
dokunduğumuzda BIOS arabirimi ( Basic Input
Output System – Temel Giriş - Çıkış Sistemi)
devreye girer. BIOS kısaca bilgisayara işletim
sistemi (Windows, Linux vs.) yükleninceye kadar
olan tüm donanım kontrol, donanım
tanıma-haberleşme, donanımın ayarlama ve işletim
sistemini başlatmaktan sorumludur. Bilgisayar
ilk açıldığında bilgisayara takılı çevre
birimleri tanır ve kontrol eder. Mesela RAM veya
ekran kartınız takılı değil veya bozuk diyelim
BIOS uzun ve kısa seslerden o hataya karşılık
gelen özel uyarı ile öterek sizi uyarır. Çok
fazla da derine dalmadan hemen BOIS' un işletim
sistemini başlatmasından sorumlu olduğu kısmına
gelelim. BIOS tüm donanım kontrol ve
ayarlamaları vs. görevlerini yaptıktan sonra
sıra işletim sistemini başlatmaya gelir. Buna
bilgisayarın boot etmesi de denir. BIOS sistemi
başlatmak için ayarlanan bir sırayı takip eder.
Örneğin ilk önce CD-ROM, sonra 3½ Disket Sürücü
(A)sonra harddisk gibi. Siz bu öncelik sırasını
BIOS ayarlarına girerek değiştirebilirsiniz.
BIOS bu sıradaki tüm sürücülerin sadece boot
sektörü denen ilk sektöründe açılış bilgisi
arar. Açılış bilgisi bulduğu ilk sürücüden
sistemi açar. Hiçbir sürücüde açılış bilgisi
bulamazsa “No system disk found…” hatası
alırsınız.
Boot Sektörü sürücünün ilk sektörüdür ve
özeldir. Açılış bilgisi de bu sektöre özel bir
şekilde yazılır. Bu açılış bilgisi sistemi
başlatacak olan ilk dosyaya yönlendiren bir
adres bilgisidir, bu bilgi dosya değildir. Bu
nedenle siz yeni hard diskinize tüm Windows' u
bire bir kopyalasanız bile bu yeni hard
diskinizle sistemi başlatamazsınız. Çünkü yeni
hard diskinizin boot sektörüne açılış bilgisi
yazılı değildir, bu nedenle BIOS açılış
bilgisini bulamadığından sistemi başlatamaz. Bu
bilgi dosya kopyalamakla yazılmaz. Bu bilgi
Windows kurarken kurulum sırasında özel olarak
yazılır. CD-ROM da da durum hard disk ile
aynıdır. Eğer Windows CD' nizin boot sektöründe
açılış bilgisi yoksa (bootable değilse), BIOS
açılış bilgisi bulamaz ve CD' den sistem
açılmaz. Nero CD Yazma seçeneklerinde Bootable
Data Disk seçeneği bu tip açılış CD' si yapmaya
yarar, açılış bilgisini CD' nin boot sektörüne
özel olarak yazar.
Bu açılış ile ilgili bilgileri verdikten sonra
artık Windows XP CD' si ile sistemin açılışına
geçebiliriz. Windows kurulumu vs. yapacağımızdan
C: sürücünüzdeki bilgilerinizi yedeklemenizi
hatırlatmadan geçmeyelim. Eğer Hard disk
bölümleme de yapacaksanız bölümleme sonrası hard
diskinizde tüm bilgiler silineceğinden hard
diskinizdeki tüm bilgileri yedeklemeniz
gerektiğini de hatırlatalım. Hard disk
bölümlemeyi Windows ortamında “ Partition
Manager ” gibi programlarla da yapabilirsiniz.
Biz “FDisk” ile uğraşmadan Windows XP CD' si ile
nasıl yapabileceğimize de bakacağız.
Tüm yedeklemeleri yaptıktan sonra format atıp
Windows XP kurmaya hazırsanız :
Windows XP CD' nizi optik sürücünüze takın.
Küçük bir hatırlatma da yapalım, Optik
sürücünüz, harddiskiniz ile farklı kanaldan
anakarta bağlı olması ve DVD-ROM yerine CD-ROM
tercih etmeniz kurulum hızını arttıracaktır.
Windows Kurulum CD' nizi optik sürücünüze
taktıktan sonra bilgisayarınızı yeniden
başlatın. Sisteminiz harddiskinizden önce CD'
nizden açılmıyorsa BIOS ayarlarından:
First Boot Device: CD-ROM veya Optik sürücünüzün
Marka ve Modeli
Second Boot Device: IDE0 veya Harddiskinizin
Marka ve Modeli
Third Boot Device: Önemsiz…
Olarak değiştirin. Sistemi tekrar başlatın.
Sistem CD' den açıldığında aşağıdaki uyarıyı
göreceksiniz:
CD' den önyükleme için bir tuşa basın…
Bu uyarıyı gördüğünüz gibi bir tuşa basarak
önyüklemeyi başlatın. Aman acele edin bu uyarı
zaman ayarlı. Önyüklemeyi başlatınca şöyle
arkanıza yaslanın, hiçbir tuşa basmayın ve
sisteminizi tanımak ve kurulumu başlatabilmek
için gerekli dosyaların RAM' e yüklenmesini
bekleyin.
Karşınıza;
--------------------------------------------------------------------------------
Kur'a Hoş Geldiniz
• Windows XP' yi kurmak için ENTER' a basın
• Kurtarma konsoluyla Windows XP yüklemesini
onarmak için “R” tuşuna basın
• Windows XP yüklemesinden çıkmak için F3' e
basın
--------------------------------------------------------------------------------
Kurtarma konsolu profesyonel bilgisayar
kullanıcıları için Windows XP kurtarma konsolunu
açar, F3 tuşu da bu kurulumu iptal eder. Biz
Windows XP kurmak istediğimize göre “ENTER”
tuşuna basıyoruz.
Karşımıza Microsoft Lisans Sözleşmesi gelecek.
“F8” tuşuyla sözleşmeyi kabul ediyoruz. Windows
XP' yi kurmak için kabul etmekten başka bir
çaremiz yok
Sözleşmeyi kabul edince Kur programı
harddiskinizde önceki Windows sürümlerini
araştıracak. Bilgisayarınızda daha önceden
Windows kuruluysa listede sürücü adı ve kurulu
olan Windows sürümü görüntülenecektir. Örneğin
C: sürücünüzde Windows XP Professional kuruluysa
listede şöyle yazacaktır:
C:\Windows “Microsoft Windows XP Professional”
Seçeneklerde ise şunları göreceksiniz:
--------------------------------------------------------------------------------
• Seçili Windows XP yüklemesini onarmak için “R”
‘ ye basın
• Onarım yapmadan yeni bir Windows XP yüklemek
için ESC' ye basın
--------------------------------------------------------------------------------
Şimdi bu seçeneklerin ne olduğuna göz atalım.
İlk seçenek her ne kadar eski kullandığınız
Windows XP' nizi tamir edeceğini söylese de
durum o kadar iç açıcı değil. Bu seçeneği
seçtiğinizde Windows XP sistem dosyaları silinir
ve yenileri yüklenir, kayıt defteriniz
sıfırlanır. Böylece çoğu program düzgün
çalışmaz. Bu seçenek sadece hiç açılmayan
Windows XP' nizi dosya kurtarma vs. için geçici
kullanım için açılmasını sağlar, dosyalarınızı
vs. kurtardıktan sonra format atıp yeni bir
Windows XP kurmak durumundasınız.
Biz onarım yapmadan yeni bir Windows XP
kuracaksak (ikinci seçenek) “ESC” ‘ ye
basıyoruz.
ESC' ye bastığımızda asıl en önemli sayfaya
geliyoruz. Bu sayfada sisteminize bağlı
harddiskler, sürücüler ve dosya sistemi ekrana
gelecektir. (Linux da kuruluysa ve NTFS ve FAT32
harici kendi dosya sistemini kullanıyorsa onun
dosya sistemini bilinmeyen format yazacaktır.)
Karşımıza şu seçenekler gelecek:
--------------------------------------------------------------------------------
• Seçili öğede Windows XP kurmak için ENTER' a
basın
• Bölümlenmemiş alanda bölüm oluşturmak için C'
ye basın
• Seçili bölümü silmek için D' ye basın
--------------------------------------------------------------------------------
Harddisk Bölümleme yapmak istemeyenler,
harddiski zaten önceden bölünmüş olanlar ve
Windows XP kurmaya devam etmek isteyenler buraya
tıklayarak yazıya oradan devam edin…
HARDDİSK BÖLÜMLEME:
!!! Harddisk bölümleme sonucunda
harddiskinizdeki tüm bilgiler kaybolacaktır. Tüm
harddiskinizi başka bir ortama yedeklemeyi
unutmayın !!! Eğer tüm yedeklemeleri yaptıysanız
aşağıdaki yazıya devam edin.
Yeni bir harddisk almadıysanız ve eski
harddiskinizin bölümlemesini değiştirmek
istiyorsanız listede görünen tüm sürücüleri (C:
, D: vs.) “D” ‘ ye basarak silin, D' ye
bastığınızda tüm bilgilerin kaybolacağı uyarı
ekranını onaylayın. Böylece harddiskiniz ilk
alındığı durumuna döndü.
Harddiskini yeni alanlar ve bölümlemek
isteyenler veya üst paragraftakini uygulayanlar
için listede tüm harddiskiniz “ Bölümlenmemiş
Alan ” olarak görünecektir. Şöyle yazacaktır:
--------------------------------------------------------------------------------
Bölümlenmemiş Alan xxx MB
--------------------------------------------------------------------------------
Evet, şimdi ikinci seçenek olan “Bölümlenmemiş
alanda bölüm oluşturmak için “C” tuşuna
basıyoruz. Bu bizim C: sürücümüz olacak. Sizden
sürücünün kapasitesini girmenizi isteyecek, C:
sürücünüzün ne kadar olmasını istiyorsanız onu
girin ve onaylayın. Eğer tüm harddiskinizin C:
olmasını istiyorsanız D: istemiyorsanız
(Kesinlikle tavsiye etmem !!!) tamamını
gireceksiniz.
Önceki listeye dönecek. Bu sefer listede:
--------------------------------------------------------------------------------
• C: xxx MB
• Bölümlenmemiş Alan xxx MB
--------------------------------------------------------------------------------
Olarak yazacaktır. D: sürücüsü oluşturmak için
Bölümlenmemiş alanı seçin ve Bölümlenmemiş
Alanda B ölüm Oluşturma tuşu olan C' ye basın.
Size gene D: sürücüsünün kapasitesini soracak
eğer sadece C: ve D: sürücüsü istiyorsanız
(sadece 2 sürücü olsun diyorsanız) bu alana geri
kalan kapasitenin tamamını girin (hemen üst
kısımda kalan tüm kapasiteyi size söyleyecek).
Ekranı onayladığınızda liste şöyle olacak:
--------------------------------------------------------------------------------
• C: xxx MB
• D: xxx MB
• Bölümlenmemiş alan xxx MB
--------------------------------------------------------------------------------
Eğer E: sürücüsü istiyorsanız tekrar üstteki
adımları uygulayın. İstemiyorsanız zaten tüm
geri kalan kapasiteyi D: sürücüsüne bırakmış
olmalıydınız.
Geri kalan tüm kapasiteyi D: sürücüsüne
vermenize rağmen listede hala “5MB” civarı
bölümlenmemiş alan görünüyor hata mı yaptım
demeyin. Bu 5 MB, harddisk bölümleme vb. tablo
ve bilgilerin tutulması için özel olarak
ayrılır. Bu 5MB civarı olan bölüme müdahale
edemezsiniz.
Harddisk bölümlemeyi bitirmiş bulunuyoruz. Bu
adımda sürücülerinizi oluşturduk fakat
formatlamadık. Bu sürücüleri kullanabilmek için
formatlanması gerektiği aklınızda bulunsun.
Windows XP ‘ yi kurmak istediğiniz sürücüyü
seçin (C: sürücüsü tavsiye edilir), “ENTER”
tuşuna basın.
Harddisk bölümleme yapanlar için buraya tıklayıp
yazıya oradan devam edin…
Windows XP KURULUMU:
Harddisk bölümleme yapmak istemeyenler için
buradan devam ediyoruz. Seçenekleri tekrar
yazalım:
--------------------------------------------------------------------------------
• Seçili öğede Windows XP kurmak için ENTER' a
basın
• Bölümlenmemiş alanda bölüm oluşturmak için C'
ye basın
• Seçili bölümü silmek için D' ye basın
--------------------------------------------------------------------------------
2. ve 3. seçenekler harddisk bölümleme için
kullanılıyor. Siz harddisk bölümleme
yapmayacağınız için 1. seçenek sizin için
gerekli olacak.
Windows XP kurmak istediğiniz sürücüyü seçip (C:
sürücüsü önerilir) “ENTER” tuşuna basın.
Daha önceden seçtiğiniz bölümde Windows
kuruluysa, aynı sürücüye birden çok Windows
kurulduğunda çalışmayacağını söyleyen bir uyarı
gelecek.
• Eğer ikinci bir işletim sistemi olarak Windows
XP istiyorsanız (çift işletim sistemi) başka bir
sürücü seçin.
• Eğer sadece Windows XP kurmak istiyorum çift
işletim sistemi istemiyorum diyorsanız bu
uyarıyı kafanıza takmıyorsunuz çünkü ileriki
adımda eski Windows' a format atma gibi
seçeneğimiz olacak.
FORMATLAMA VE DOSYA SİSTEMİ SEÇİMİ:
Evet, geldik format atma ve dosya sistemi
seçimine. Karşımıza şu seçenekler gelecek:
--------------------------------------------------------------------------------
• Bölümü NTFS dosya sistemini kullanarak
biçimlendir. (Çabuk)
• Bölümü FAT dosya sistemini kullanarak
biçimlendir. (Çabuk)
• Bölümü NTFS dosya sistemini kullanarak
biçimlendir.
• Bölümü FAT dosya sistemini kullanarak
biçimlendir.
• Dosya sistemini olduğu gibi bırak
İlk 4
seçenek format atar en son seçenek seçili
sürücüye format atmadan kuruluma başlar. Çift
işletim sistemi kuracaksanız ve sürücünüzün
içeriği silinmeden Windows kurmak istiyorsanız
son seçeneği seçeceksiniz. Şimdi kuruluma biraz
ara verelim ve NTFS ve FAT dosya sistemlerine ve
hangi durumda hangisini seçeceğimize bir göz
atalım.
NTFS ve FAT32 Dosya Sistemleri:
Bu dosya sistemlerine yüzeysel olarak
karşılaştırmalı bakalım:
NTFS Avantaj ve Dezavantajları:
• Sadece Windows XP / Windows 2000 / Windows NT
tarafından desteklenir, Windows 98 / Me bu dosya
sistemiyle biçimlendirilmiş sürücüye ulaşamaz.
• Güvenlik ön plandadır, NTFS ile Windows XP /
Windows 2000 / Windows NT de bilgisayar
yöneticisi diğer kısıtlı hesaplara; şu dosya ve
klasörü görmesin (ulaşamasın) , şunu silmesin,
şuraya en fazla x MB dosya yazabilsin gibi
kısıtlamalar yapılabilir. Ayrıntılı bilgi için
bana mail atabilirsiniz.
• Dosya sistemi çok sağlamdır. Dosyaların
kayıtları 2 yerde tutulduğundan dosya kayıpları
ve hataları neredeyse yoktur. Bu dosya sistemi
için ek 200–300 MB (harddiskin boyutuna göre
değişir) kayıt alanı işgal edilir.
• Harddiskinizin okuma kafası biraz daha çok
hareket eder, biraz daha hızlı olmasını
gerektirir ama bu konu çok da abartılacak kadar
değildir. 7200rpm harddiskler için problem
yoktur, aşağısı için hafif bir yavaşlama olur.
• NTFS biçimlendirilen sürücü format atılmadan
FAT32' ye çevrilemez.
• Disk Birleştiricisi gibi dosya işlemleri çok
hızlıdır. En dağınık harddiskinizi birleştirmek
15 dakikayı genelde geçmez.
FAT32 Avantaj ve Dezavantajları:
• Tüm Windows' lar tarafından ulaşılabilir (95
hariç).
• Güvenlik yoktur. Windows XP / 2000 / NT de
kısıtlı hesaba sahip kullanıcılar rahatlıkla tüm
harddiske ulaşabilir, istediği belgeyi
görebilir, değiştirebilir, silebilir. Bu konuda
kısıtlama konulamaz.
• Dosya sistemi NTFS' e göre sağlamlık derecesi
daha düşüktür.
• FAT32 biçimlenen sürücü NTFS' e dosyalarınız
korunarak komut sisteminden “convert” komutuyla
çevrilebilir.
• Disk birleştiricisi gibi dosya işlemleri
yavaştır. 1 saati bulan birleştirmeler olabilir.
İşte dosya sistemlerine en genel özellikleriyle
baktık. Şimdi gelelim benim tavsiyeme. Eğer çift
işletim sistemi kullanıyorsanız ve bunlardan bir
tanesi Windows 98 / ME ise bu işletim
sistemleriyle de sürücünüze ulaşmak için FAT32
tercih edin. Harddiskiniz çok eski ve çok
yavaşsa da FAT32 tercih edilebilir.
Diğer durumlarda NTFS dosya sistemini tercih
etmenizi kesinlikle öneririm. Güvenliğiniz her
şeyden önce gelir. Eğer kullanıcı hesaplarını
çok aktif kullanıyorsanız (yönetici-kısıtlı
hesap) zaten NTFS olmadan kesinlikle bu
hesapların bir anlamı kalmaz.
Evet, Windows kurulumuna kaldığımız yerden devam
ediyoruz, seçenekleri hatırlamak için tekrar
yazıyorum:
--------------------------------------------------------------------------------
• Bölümü NTFS dosya sistemini kullanarak
biçimlendir. (Çabuk)
• Bölümü FAT dosya sistemini kullanarak
biçimlendir. (Çabuk)
• Bölümü NTFS dosya sistemini kullanarak
biçimlendir.
• Bölümü FAT dosya sistemini kullanarak
biçimlendir.
• Dosya sistemini olduğu gibi bırak
--------------------------------------------------------------------------------
(Çabuk) yazanlar DOS' tan bildiğiniz Quick
Format' ın karşılığıdır. Ben Quick Formatı
kesinlikle tavsiye etmiyorum, her zaman normal
format atın. Neden diyeceksiniz, normal formatta
sürücünüzün bozuk alanları (Bad Sector' ler)
işaretlenir ve bu alanlara ileride dosya bilgisi
yazılmaz. Quick formatta ise tüm sürücü hatasız
kabul edilir, bozuk alanlar incelenmez ve
ileride bu bozuk alana dosya yazılabilir ve
dosya kaybedilebilir. Bu sadece harddiskiniz
değil disket sürücünüzde de geçerli bir
durumdur.
Format atmadan ve sürücünün içeriğini silmeden
Windows kurmak istiyorsanız son seçenek olan
"Dosya sistemini olduğu gibi bırak" seçeneğini
seçiniz.
Format atmak için ilk 2 seçeneği geçiyoruz, 3.
ve 4. seçeneklerden birini (NTFS veya FAT)
durumunuza göre seçin.
Seçiminizi yapıp "ENTER" tuşuna bastıktan sonra
formatlama başlayacak ve formatlama bitince
otomatik olarak Windows XP Kurumu başlayacaktır.
Bundan sonrası için sizin yapacağınız çok fazla
bir şey kalmıyor. Her şey otomatik olarak
hallediliyor. Windows XP' yi kurduktan sonra
benden küçük bir hatırlatma mutlaka Ekran Kartı,
Ses Kartı gibi sürücülerinizi Windows' un
tanıdığıyla yetinmeyin mutlaka üreticisinin
sitesine gidip son sürüm Windows XP sürücülerini
indirip kurun. Windows XP' nin tanıdığı
sürücülerle donanımınızın tüm özellikleri
kullanılmayabilir.
Format Atmayı bilmeyenler için bu konu
zannederim daha güzel anlatılamazdı...
Hazırlayan arkadaşa çok teşekkürler..
|
